Zdrowie w szklance

????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????
01.06.2016

Soki to świetny sposób na dostarczenie organizmowi potrzebnych mu składników w łatwy i szybki sposób. Są zdrowe, smaczne i proste w przygotowaniu, a w dodatku możemy mieć je zawsze pod ręką i dodać sobie energii w każdej sytuacji!

 

Właściwości świeżych soków

Warzywa i owoce zawierają dużo cennego błonnika, który ma właściwości oczyszczające, usprawnia pracę jelit, obniża cholesterol oraz zmniejsza uczucie głodu. W świeżych sokach znajdziemy m.in. minerały, witaminy, niezbędne kwasy tłuszczowe, białka, węglowodany i wiele innych cennych związków.

Odkrycie leczniczego działania soków nie jest współczesnym wynalazkiem. Najstarszym dokumentem zawierającym opis środków leczniczych jest księga Pent – Sao, pochodząca ze starożytnych Chin (sprzed ok. 2700 r. p.n.e.). Starożytne cywilizacje w odróżnieniu od nas nie znały składu tych dobroczynnych płynów, ale doceniały ich lecznicze działanie. Sokami można wspomagać leczenie i dolegliwości takie jak zmęczenie, stres, brak koncentracji i dolegliwości fizyczne: przeziębienia, problemy z układem pokarmowym, bóle mięśni, wrzody, anemię, dolegliwości nerek i wątroby oraz wiele, wiele innych.

 

Kwasy owocowe zawarte w jabłkach, truskawkach czy winogronach neutralizują toksyny występujące w wysoko przetworzonej żywności. W soku ananasa występuje bromelaina, która wykorzystywana jest w leczeniu stanów zapalnych np. artretyzmu. Likopen obecny między innymi w pomidorach oraz marchwi  to bardzo silny przeciwutleniacz. Chroni  układ pokarmowy przed nowotworami. Zawarte w sokach enzymy wspomagają układ trawienny – biorą udział w przetwarzaniu spożytego przez nas pokarmu.

 

Sok z kartonika kontra sok z wyciskarki

Siła energetyczna i zawartość witamin w świeżo wyciskanych sokach jest dużo większa od tej w sokach z kartonu! Świeżo wyciskane czy przecierane nie zawierają barwników, czy konserwantów które pozwalają na wielomiesięczne terminy przydatności do spożycia. Popularne kartonowe soki są najczęściej robione z koncentratów, sztucznie dosładzane i rozcieńczane wodą oraz dodatkowo aromatyzowane. Nierzadko jest on pasteryzowany w wysokiej temperaturze która, zabija dobroczynne składniki. Co prawda skład soku możemy sprawdzić na opakowaniu, ale nie znajdziemy tam informacji w jakich warunkach były produkowane. Soki wytwarzane w zakładach przetwórczych mogą zawierać szkodliwe zanieczyszczenia więc ich częste spożywanie może negatywne wpływać na organizm. Ponadto owoce przeznaczone do produkcji kartonikowych soków i napojów mogą być bardzo niskiej jakości. Powszechną praktyką jest wytwarzanie tych artykułów z tzw. spadów – owoców uszkodzonych i nadgniłych, które nie trafią do normalnej sprzedaży. Wniosek z tego jeden: kupowanie kartonowych soków to zawsze loteria, z ogromną przewagą złych losów.

 

Składniki zdrowych soków

Aby w pełni wykorzystać wartości odżywcze owoców i odkryć ich bogaty smak, sok należy zrobić samemu. Nie jest to zbyt męczące, ani nie kosztuje wiele. Wystarczy odrobina chęci, a rezultat wielokrotnie przewyższa wysiłek. Najchętniej i najczęściej wytwarzamy soki z owoców. Spore grono osób docenia jednak charakterystyczny smak i walory zdrowotne przetworów z warzyw, ziół, a nawet nasion. Surowców do wytwarzania soków są setki – warto poznać możliwości, aby wybrać odpowiedni dla nas smak, wzbogacić codzienne menu i zrobić coś dla swojego zdrowia. Poznaj składniki zdrowych soków, które możesz zrobić samodzielnie.

 

Owoce: jabłka, gruszki, czarne porzeczki, pomarańcze, cytryny, grejpfruty, maliny, jeżyny, żurawina, nektarynki, brzoskwinie, truskawki, kiwi, ananasy, winogrona, limonki, śliwki, wiśnie, arbuzy, jagody, mango, owoc passiflory, awokado.

 

Warzywa: marchew, buraki, pomidory, szpinak, seler naciowy, brokuły, kapusta czerwona i włoska, ogórek, fasola szparagowa, kalafior, sałata kalafiora, rzodkiewki, papryki – w różnych kolorach, koper, czosnek, rzepa, jarmuż.

 

Zioła: liście aloesu, bazylia, mięta, kolendra, bluszczyk kurdybanek, czeremcha, dziurawiec, iglica pospolita, jarzębina, lubczyk, łopian, mniszek lekarski, nostrzyk żółty, podbiał, pokrzywa, przywrotnik, serdecznik pospolity, tasznik.

 

Sposób przygotowania

Pamiętaj, że w skład przetworu mają wchodzić produkty świeże i zebrane w odpowiednim miejscu – tzn. z dala od źródeł zanieczyszczeń: zakładów przemysłowych, szos, ścieków itp. Powinno się je zbierać w odległości m.in. 75 metrów od drogi. Należy zwrócić uwagę na to, aby składniki nie były popsute. Zgniłe czy spleśniałe składniki należy od razu odrzucić. Najwięcej walorów zdrowotnych ma zwykle skórka, lecz w dobie powszechnego używania pestycydów najlepiej ją usunąć – chyba że mamy pewność co do ekologicznej uprawy.

 

Przy obieraniu pomarańczy, grejpfrutów i innych cytrusów musimy postarać się, aby pozostawić jak najwięcej białej błonki, gdyż w niej znajdują się najwartościowsze dla nas składniki: bioflawonoidy oraz witamina C.

 

Z niektórych owoców np. czarnego bzu i jabłek – należy usunąć pestki, gdyż znajdują się w nich cyjanki. Szkodliwe składniki zawiera również natka marchewki oraz blaszki liściowe selera i rabarbaru. Wszystkie składniki przed wyciśnięciem z nich soku należy dokładnie umyć– a najlepiej wyszorować je szczotką, aby dokładnie usunąć wszelkie zanieczyszczenia i ewentualną warstwę chemikaliów. Warto mieć specjalną szczotkę tylko do tego celu.

 

Do wytwarzania soków należy użyć wyciskarki, sokowirówki lub blendera. Soki najlepiej przygotować na chwilę przed spożyciem, gdyż  szybko się psują i tracą dobroczynne właściwości. Soki należy wypić tuż po wyprodukowaniu lub przechowywać (do 24h) w lodówce. Jeśli uzyskamy więcej soku niż zamierzaliśmy, możemy go zamrozić i spożywać w formie lodów lub sorbetów.

Sprzęt do produkcji domowych soków

Zaletą wyciskarki jest to, że świetnie radzi sobie nawet z ciężkimi do przerobienia na sok składnikami – jak np.: listki pietruszki czy zdrewniały korzeń pokrzywy. Możemy ją nabyć w wersji elektrycznej (taki wariant jest najbardziej skuteczny i skraca czas na przygotowanie soków) lub obsługiwanej ręcznie (tańszy wariant, ale wiąże się z większym nakładem siły i czasu).

 

Sokowirówka jest nieco mniej efektywna w działaniu od wyciskarki. Najpierw przeciera składniki, a następnie je odwirowuje, oddzielając sok od masy. Sposób działania sokowirówki sprawia, że uzyskane dzięki niej przetwory mają niższą wartość odżywczą niż w przypadku zastosowania wyciskarki. Sok z sokowirówki jest często mocno spieniony, co nie wszystkim odpowiada. Dużą zaletą sokowirówki jest moc przerobu i szybki czas produkcji soku.

 

Do produkcji soków możemy użyć blendera. To urządzenie jest tańsze od sokowirówki i wyciskarki, ale wymaga większego wysiłku i dokładności przy produkcji wielu napojów i posiłków. Używając blendera możemy przerobić składniki na gęstą masę o jednolitej konsystencji. Nadaje się do sporządzania soków, musów oraz koktajli owocowych. Niestety podobnie jak sokowirówka, mało skuteczny, gdy trzeba zmierzyć się z takimi składnikami jak korzenie czy włókniste części roślin.

 

W sprzedaży można spotkać również wyciskarki do cytrusów – kosztują niewiele, ale zgodnie z nazwą nie wyciśniemy za nich nic innego poza owocami cytrusowymi. Soki możemy też wyciskać przy użyciu tarki, miseczki, gęstego sitka i kawałka gazy. Jest to opcja tania, nie wymagająca specjalnego sprzętu ani dostępu do prądu, ale za to dosyć czasochłonna.

Komu i jak podawać świeżo wyciskane soki?

Własnoręcznie wyciśnięte, świeże soki to bardzo zdrowe i smaczne produkty, ale przy ich spożywaniu należy zachować umiar. Soki nie mogą być podawane w zbyt dużej ilości osobom mającym nadwagę lub będącym na diecie, gdyż zawierają duże ilości cukru roślinnego (fruktozy). To samo dotyczy także diabetyków. Przeciwwskazaniem jest oczywiście alergia pokarmowa na dany owoc, warzywo czy też zioła. Niektóre soki spożywane w okresie przyjmowania leków mogą powodować zaburzenia zdrowotne. Dotyczy to przede wszystkim przetworów sporządzanych z cytrusów, mających właściwości oczyszczające organizm lub wpływające na metabolizm leków. Gęsty sok może być zbytnim obciążeniem dla wrażliwych układów pokarmowych. W przypadku osób chorych lub w okresie rekonwalescencji, a także młodszych dzieci – soki można rozcieńczyć wodą mineralną.

 

Soki pobudzające krążenie:

  1. Składniki : 0,5 kg pomarańczy + 2 duże limonki
  2. Składniki: 0,25 kg aronii + 0,5 kg słodkich jabłek

 

Soki energetyczne:

  1. Składniki: 3 buraki + garść liści szpinaku + duży ogórek
  2. Składniki: 4 garście liści szpinaku + 1/3 ananasa + awokado + woda

 

Soki usuwające toksyny z organizmu:

  1. Składniki: koper włoski + 1 duży zielony ogórek + pęczek natki pietruszki
  2. Składniki: 0,25 kg cytryn + 0,5 kg pomarańczy
  3. Składniki: 2 dojrzałe kiwi + 4 garści liści jarmużu + jabłka + pęczek natki pietruszki

 

Soki poprawiające odporność:

  1. Składniki: 3 duże jabłka + szczypta imbiru
  2. Składniki: garść czarnych jagód + ćwiartka małego arbuza + 2 duże jabłka
  3. Składniki: 0,5 kg pomidorów + pół łodygi selera + bazylia lub kolendra
powrót