Suplementacja witam przed i w okresie ciąży

Suplementacj witamin przed i w ciąży GRAFIKA
07.11.2014

Ciąża – wyjątkowy okres w życiu kobiety

Poczęcie i narodziny dziecka należą do najważniejszych wydarzeń w życiu kobiety. Każda z nas pragnie, aby maleństwo przyszło na świat zdrowe i prawidłowo się rozwijało. Ważne jest zatem, aby jak najlepiej przygotować się do poczęcia nowego życia, a następnie odpowiednio i świadomie przejść okres ciąży.

Już w okresie planowania ciąży przyszła mama powinna zweryfikować i ewentualnie poprawić swój dotychczasowy tryb życia. Należy odstawić wszelkie używki (alkohol, papierosy), unikać stresu oraz zwrócić uwagę na sposób odżywiania się. Dieta powinna być odpowiednio zbilansowana, bogata w witaminy i składniki mineralne. Szczególną uwagę przywiązuje się do suplementacji witaminami z grupy B, a zwłaszcza kwasem foliowym. Zmniejsza on ryzyko wystąpienia wad rozwojowych ośrodkowego układu nerwowego u dziecka. Podawanie kwasu foliowego zalecane jest kobietom planującym ciążę przez okres co najmniej sześciu tygodni ją poprzedzających oraz do końca drugiego trymestru. Dawka wskazana przez Zespół Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego wynosi 0,4 mg na dobę.

Wiadomość o tym, że w ciele kobiety rozwija się maleństwo jest najwspanialszą wiadomością dla niej samej i rodziny. Oczekiwanie na potomstwo to okres wielkiej radości, ale i niepokoju o jego właściwy rozwój. W ciągu pierwszego trymestru wykształcają się wszystkie narządy wewnętrzne. Jest to najważniejszy etap rozwoju płodu. Rośnie zapotrzebowanie na składniki odżywcze, witaminy oraz makro- i mikroelementy. Dieta powinna zapewnić jak najlepsze warunki dla jego rozwoju, jednakże najczęściej jest ona niewystarczająca dla pokrycia potrzeb kobiety ciężarnej i płodu. Zachwianie równowagi prowadzić może do nieodwracalnych zmian zarówno w organizmie mamy jak i dziecka. Poznanie potrzeb kobiety ciężarnej i rozwijającego się płodu oraz aktualnego stanu zaopatrzenia organizmu jest trudne, dlatego tak ważna jest odpowiednia suplementacja witamin i minerałów w tym czasie.

Należy zwracać uwagę na dobór witamin i składników mineralnych, na które w okresie ciąży wzrasta zapotrzebowanie. Poza kwasem foliowym eksperci wiele uwagi poświęcają witaminom A, D i E, kwasom omega-3 oraz takim pierwiastkom jak: żelazo, magnez, jod czy wapń.

Suplementacja związkami żelaza powinna być prowadzona u kobiet z niedokrwistością przed okresem ciąży, a następnie włączana ponownie po ukończeniu 8 tygodnia. Uzasadnione jest kontynuowanie podawania preparatów żelaza również w okresie laktacji, przez co obniża się ryzyko niedokrwistości u dziecka.

Istotnym czynnikiem jest witamina E. Jej niedobór powoduje ryzyko wcześniactwa, a także występowanie wad wrodzonych lub poważnych chorób u niemowląt . W okresie ciąży zapotrzebowanie na witaminę E rośnie nawet o 33 procent. Zapobiega ona poronieniom i odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie układu rozrodczego. Wpływa również na wzrok i naczynia krwionośne, zarówno matki, jak i dziecka. Szczególnie ważne jest przyjmowanie tej witaminy w trzecim trymestrze, ponieważ właśnie wtedy rozwija się wzrok dziecka.

Kolejną witaminą odgrywającą ważną rolę w okresie ciąży jest witamina D3. Około 80% dobowego zapotrzebowania na nią pochodzi z biosyntezy w skórze, w niewielkim stopniu pozyskiwana jest z pokarmu. Częstą przyczyną jej niedoboru jest zbyt mała ekspozycja organizmu na światło słoneczne, zachmurzenie i zanieczyszczenia powietrza. Odpowiada ona za wchłanianie wapnia i fosforanów w organizmie. Zaburzenie właściwej gospodarki mineralnej prowadzi do osteopenii i osteoporozy. Na utratę wapnia z kości szczególnie narażone są właśnie kobiety ciężarne i karmiące. Właściwy jej poziom istotny jest dla prawidłowej budowy kości i zębów. Ma również korzystny wpływ na układ mięśniowy, nerwowy i odpornościowy. Niedobór witaminy D3 negatywnie odbija się na zdrowiu zarówno dziecka jak i kobiety ciężarnej. Przyszłej mamie może grozić nietolerancja glukozy w ciąży, cukrzyca ciążowa czy wcześniejsze rozwiązanie. Noworodki takich kobiet, z powodu niskiego stężenia wapnia we krwi, narażone są na drgawki oraz na nieprawidłową budowę układu kostnego. Dziecko, które urodziło się z niedoborem witaminy D3, w późniejszym wieku może mieć defekty szkliwa zębów, zmniejszoną masę kostną, krzywicę oraz większe prawdopodobieństwo zachorowania na astmę czy cukrzycę. Bardziej podatne jest również na złamania kości.

Witamina A, wchodząc w skład siatkówki oka, oddziaływuje na jakość widzenia. Wpływa na rozwój kości, zębów i paznokci. Ma również działanie antyoksydacyjne. Niedobory witaminy A występują bardzo rzadko, a jej przedawkowanie może wywołać wady twarzoczaszki, wodogłowie oraz wady układu krążenia.

Zapotrzebowanie na jod wzrasta głównie w pierwszym trymestrze ciąży. Niedobór może być przyczyną zespołu nadaktywności ruchowej (ADHD) u dzieci. Nadmiar w diecie ciężarnej lub karmiącej może prowadzić natomiast do niedoczynności tarczycy u płodu lub noworodka.

Podczas ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze, znacznie zmienia się zapotrzebowanie na kwasy omega-3. Wiąże się to z szybkim rozwojem ośrodkowego układu nerwowego. Głównym źródłem kwasów omega-3 są tłuste ryby morskie, skorupiaki i algi morskie. Wyrównywanie niedoborów poprawia rozwój ośrodkowego układu nerwowego u płodu, zmniejsza ryzyko wystąpienia przedwczesnego porodu, poprawia rozwój umysłowy dzieci oraz rozwój funkcji motorycznych i poznawczych, zmniejsza ryzyko wystąpienia cukrzycy typu I, choroby nadciśnieniowej w wieku dorosłym, alergii, poprawia ostrość wzroku u dzieci oraz obniża ryzyko depresji poporodowej mamy.

Magnez obniża kurczliwość mięśni, reguluje przewodnictwo nerwowo-mięśniowe oraz wpływa na zwiększenie gęstości mineralnej kości. Niedobór tego pierwiastka zwiększa kurczliwość włókien mięśni oraz podnosi ryzyko wystąpienia nadciśnienia. Podczas ciąży i laktacji obserwuje

się nawet dwukrotny wzrost zapotrzebowania na magnez. Objawem niedostatecznej ilości są bolesne skurcze mięśni. Najczęściej dolegliwości pojawiają się w trzecim trymestrze ciąży.
Podczas przyjmowania preparatów witaminowo-mineralnych w trakcie ciąży należy zachować szczególną ostrożność. Zarówno niedobór jak i nadmiar może niekorzystnie wpływać na rozwój płodu i zdrowie kobiety. Aby uniknąć takich sytuacji najlepiej korzystać z dobrze zbilansowanych preparatów witaminowo-mineralnych przeznaczonych specjalnie dla kobiet w ciąży i matek karmiących. Należy jednak pamiętać, że decyzję o ich przyjmowaniu trzeba skonsultować z lekarzem prowadzącym ciążę. Suplementów nie można również traktować jako zamiennika właściwej diety, gdyż prawidłowe odżywianie jest niezbędnym warunkiem zdrowia człowieka.

powrót