Po receptę do pielęgniarki?

????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????
05.05.2016

Zgodnie z nowymi przepisami, które obowiązują od 1 stycznia 2016 r. pielęgniarki i położne zyskały nowe uprawnienia, umożliwiające przepisywanie pacjentom produktów leczniczych, w tym leków refundowanych, na recepty. Nie oznacza to jednak zupełnej swobody w ordynowaniu medykamentów przez tą grupę pracowników medycznych. Możliwość wypisywania recept została ograniczona wyłącznie do osób, które posiadają tytuł magistra lub minimum licencjata z pielęgniarstwa albo położnictwa lub posiadają specjalizację z dziedziny pielęgniarstwa. Warunkiem koniecznym jest również ukończenie przez te osoby specjalistycznego kursu przygotowującego do prawidłowej ordynacji leków, a także ich dobrowolna zgoda do wzięcia na siebie dodatkowych obowiązków i odpowiedzialności związanych z wypisywaniem recept.

Samodzielnie (bez nadzoru lekarza) przepisywać wybrane leki będą mogły wyłącznie osoby z tytułem magistra pielęgniarstwa lub położnictwa oraz pielęgniarki posiadające tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa. Również lista preparatów, na które ta grupa pielęgniarek i położnych będzie mogła samodzielnie wypisywać recepty jest ściśle określona przez ministerstwo zdrowia i opublikowana w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 20 października 2015 r w sprawie wykazu substancji czynnych zawartych w lekach, wykazu środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wykazu wyrobów medycznych i wykazu badań diagnostycznych. Oznacza to, że pielęgniarki i położne uprawnione do samodzielnego wystawiania recept, będą mogły same przepisać tylko preparaty zawierające substancję czynną wymienioną w wykazie powyższego rozporządzenia, na przykład: leki przeciwwymiotne, niektóre leki ginekologiczne oraz wybrane preparaty stosowane w leczeniu chorób gardła, ucha, zatok, dróg moczowych, czy skóry. Na liście 30 substancji czynnych znajdują się także leki stosowane w niedokrwistości, znieczulające, przeciwbólowe, rozszerzające oskrzela, witaminy oraz płyny do infuzji. Dodatkowo uprawniona pielęgniarka lub położna będzie mogła samodzielnie ordynować środki spożywcze stosowane w diecie eliminacyjnej mlekozastępczej u niemowląt oraz niektóre wyroby medyczne, w tym paski diagnostyczne do kontroli poziomu cukru, cewniki, worki stomijne, opatrunki, czy pieluchomajtki. Pielęgniarki i położne uprawnione do samodzielnego wystawiania leków będą mogły również wystawiać recepty dla siebie i dla rodziny, niemniej recepty mogą dotyczyć tylko leków zawierających substancje czynne wyszczególnione w wykazie ministerstwa zdrowia.

 

Dodatkowo pielęgniarki i położne z tytułem magistra lub posiadające specjalizację z dziedziny pielęgniarstwa, jak również pielęgniarki i położne posiadające co najmniej tytuł licencjata będą mogły w ramach kontynuacji procesu leczenia, diagnostyki i rehabilitacji, wystawiać (na zlecenie lekarza) recepty na określone przez niego leki, w tym na środki antykoncepcyjne. Kontynuacja leczenia oznacza, iż stosowany przez pacjenta lek pierwotnie musi być zlecony przez lekarza. W ramach kontynuacji zlecenia lekarskiego uprawnione pielęgniarki i położne nie będą mogły natomiast wypisywać wyrobów medycznych.

 

Jak wyglądać będzie recepta pielęgniarska?

Blankiet recepty pielęgniarskiej jest bardzo podobny do recepty lekarskiej, różni się tylko numerem recepty oraz danymi w polu osoby wystawiającej receptę (zamiast imię i nazwisko lekarza, znajdziemy tam imię i nazwisko pielęgniarki lub położnej). Recepta pielęgniarska, podobnie jak lekarska, musi być wypełniona czytelnie, zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia z dnia 28 października 2015 r w sprawie recept wystawianych przez pielęgniarki i położne, a każda poprawka na recepcie musi być dodatkowo potwierdzona pieczątką i podpisem osoby, która receptę wystawiła. Na jednej recepcie pielęgniarka może wypisać maksymalnie do 5 różnych leków lub wyrobów medycznych.  Uprawnione pielęgniarki i położne mogą również wypisywać recepty dla osób uprzywilejowanych, czyli np. inwalidów wojennych, wojskowych, czy zasłużonych honorowych dawców krwi, o ile podczas przepisywania recepty przedstawią oni stosowne dokumenty potwierdzające te uprawnienia.

 

Jak długo ważna będzie recepta wystawiona przez pielęgniarkę?

Recepty pielęgniarskie mają takie same terminy ważności, jak recepty wystawione przez lekarza. Termin realizacji recepty nie może przekroczyć 30 dni od daty jej wystawienia (niezależnie, czy recepta dotyczy leków refundowanych, czy pełnopłatnych), a w przypadku, gdy na recepcie naniesiono datę realizacji, 30-dniowy termin realizacji recepty jest liczony od tej daty. Termin realizacji recept na antybiotyki w postaci preparatów stosowanych doustnie i w zastrzykach nie może przekroczyć 7 dni od daty wystawienia recepty.

 

Na jaki okres czasu może wypisać leki pielęgniarka?

Podając na recepcie sposób dawkowania uprawniona pielęgniarka lub położna mogą przepisać pacjentowi ilość leku przeznaczoną maksymalnie na 120-dniowy okres stosowania. Można to zrobić na jednej recepcie od razu na 120 dni lub osoba uprawniona może wystawić do czterech recept na następujące po sobie okresy stosowania nie przekraczające łącznie 120 dni. W przypadku środków antykoncepcyjnych, wypisywanych w ramach kontynuacji zaleceń lekarskich, pielęgniarka lub położna może wystawić receptę na maksymalnie 60-dniowy okres stosowania.

Jakich leków pielęgniarka wypisać nie może?

Pielęgniarki i położne nie będą mogły wypisywać niektórych grup leków (niezależnie czy będą wystawiały receptę samodzielnie, czy w ramach kontynuacji zaleceń lekarza). Do leków, których tych należą:

  • Leki bardzo silnie działające, a więc niektóre leki przeciwastmatyczne (np. formoterol, salmeterol), niektóre leki immunosupresyjne (np. cyklosporyna), analogi witaminy D, niektóre krople do oczu (zawierające atropinę, pilokarpinę, brymonidynę), niektóre leki na dnę moczanową (kolchicyna), niektóre leki nasercowe (digoksyna, nitromint), niektóre leki przeciwmigrenowe, przeciwreumatyczne (metotreksat) i inne umieszczone w tzw. wykazie A w Farmakopei Polskiej X
  • Leki odurzające z grupy I-N i II-P (np. morfina, fentanyl, metadon, oksykodon)
  • Leki psychotropowe, w tym z grupy IV-P, stosowane jako leki nasenne i uspokajające, czyli: pochodne benzodiazepiny, barbituranów, zolpidem, zopiklon i inne
  • Leki recepturowe wykonywane w aptece
  • Leki sprowadzane w ramach importu docelowego (tzw. leki „na ratunek”)

Wyroby medyczne (paski diagnostyczne, cewniki, pieluchomajtki) będą mogły wypisywać wyłącznie pielęgniarki i położne z tytułem magistra lub specjalizacją z dziedziny pielęgniarstwa w ramach samodzielnej ordynacji oraz pielęgniarki POZ.

 

Środki antykoncepcyjne będą mogły być wypisane przez uprawnione pielęgniarki i położne wyłącznie w ramach kontynuacji zaleceń lekarskich, ustawodawca nie przewidział możliwości samodzielnego ordynowania ich przez pielęgniarki.

powrót