Migrena- niezwyczajny ból głowy

?????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????
29.04.2015

Nie każdy ból głowy to migrena. Mimo że migrenę zalicza się do bólów głowy, coraz częściej traktujemy ją jako chorobę przewlekłą, w której nawracające zaburzenia nerwowo-naczyniowe powodują silny, pulsujący ból, któremu nierzadko towarzyszą inne objawy ze strony całego organizmu: nudności, wymioty, rozdrażnienie, nadwrażliwość na światło i dźwięki, ogólne osłabienie.

Migrenę od „zwyczajnego” bólu głowy odróżnia kilka cech: przede wszystkim ból jest napadowy, zaczyna się zwykle jednostronnie, jest silny, pulsujący i występuje przewlekle, potrafi „trzymać” nawet 72 godziny, a przede wszystkim jest na tyle dokuczliwy, że ogranicza, czy wręcz uniemożliwia codzienną aktywność życiową chorego.

Ze względu na częstość ataków migrenowych możemy wyróżnić migrenę epizodyczną, podczas której ból głowy występuje rzadziej niż 15 dni w miesiącu oraz migrenę przewlekłą, kiedy ból atakuje częściej. Przebieg migreny jest często bardzo indywidualny, ale bardzo uogólniając można wyróżnić dwa najczęściej występujące typy:

Migrena z towarzyszącą aurą – osoby cierpiące na ten rodzaj migreny odczuwają przed atakiem bólu symptomy ostrzegawcze, np. zaburzenia widzenia (plamki, błyski), nudności, zesztywnienie mięśni. Migrena z aurą dotyczy ok. 30% chorych.

Migrena bez aury – występuje dużo częściej, atak bólu głowy jest nagły, gwałtowny, silny i uniemożliwia normalne funkcjonowanie.

Skąd bierze się migrenowy ból głowy?

Niestety mimo licznych badań przyczyny powstawania migreny nie zostały jeszcze dokładnie poznane. Naukowcy sugerują, iż u podłoża migreny leżą złożone zaburzenia w czynności neuronów, co prowadzi do miejscowego obrzęku opon mózgowo-rdzeniowych w wyniku rozszerzenia i zwiększenia przepuszczalności naczyń krwionośnych na powierzchni mózgu. W efekcie prowadzi to do stanu zapalnego i intensywnego bólu, a także często do innych objawów, jak: zaburzenia widzenia, uczucie mrowienia, czy zawroty głowy.

Atak migreny może przybierać bardzo indywidualny przebieg, ale zazwyczaj można wyróżnić w nim cztery fazy: faza prodromalna, która zwiastuje wystąpienie migreny i zaczyna się zwykle z 24 – 48 godzinnym wyprzedzeniem, objawiając się rozdrażnieniem, zmęczeniem, zaburzeniami widzenia, czasem nudnościami; następująca po niej faza aury, która dotyczy objawów wzrokowych (mroczków, błysków przed oczami), czasem mrowienia rąk oraz twarzy i zwykle wyprzedza atak migreny o ok. godzinę, następna faza – ból głowy, charakteryzuje się pulsującym bólem o silnym nasileniu, zwykle zaczynającym się po jednej stronie głowy, ale mogącym rozlewać się na całą głowę, ból ten może trwać od 4 godzin do 3 dni, może być ciągły lub powracać cyklicznie, by przejść w ostatnią, czwartą fazę migreny, trwającą około 1 doby – fazę postdromalną, charakteryzującą się wyczerpaniem, rozdrażnieniem i zaburzeniami koncentracji.

W powstawanie migreny zaangażowanych jest kilka mechanizmów: neurologiczny, naczyniowy, nie wyklucza się także pewnych predyspozycji genetycznych. Występowanie migreny zależy od płci, wieku, a także diety i trybu życia. Migrena występuje u niespełna 4% dzieci i młodzieży, bez względu na płeć. U dorosłych w wieku od 30-40 roku życia migrena dotyka ok. 15-20% populacji, ale można zaobserwować znaczące różnice między płcią. Choroba ponad 3-4-krotnie częściej dotyka kobiet, niż mężczyzn. Dopiero po 65 roku życia proporcja ta się odwraca i na migrenę cierpi ok. 7,5% mężczyzn i tylko 2,5% kobiet. U siedemdziesięciolatków na migrenowe bóle głowy cierpi niespełna 5% osób. Kobieca migrena różni się od męskiej. Paniom dużo częściej, niż panom dokuczają nadwrażliwość na światło i dźwięk, silniej odczuwają ból, częściej sięgają po preparaty farmakologiczne i korzystają z pomocy lekarskiej. Być może dlatego migrena kojarzy się głównie z dolegliwością kobiecą. Wynika to z wielu aspektów biologicznych, m.in. z comiesięcznych wahań hormonów płciowych związanych z cyklem menstruacyjnym występujących u kobiet. Skłonność do migreny u kobiet zmniejsza się aż o 2/3 w okresie menopauzy i od 55 do 90% podczas ciąży, gdy poziom hormonów płciowych jest bardziej ustabilizowany.

Czy migrenę da się leczyć?

Atak migreny może wywołać wiele czynników: deszczowa pogoda, stres, żółty ser, głód, intensywny zapach, jazda samochodem, zmęczenie, ostre światło, intensywny wysiłek fizyczny, czy wolny weekend – przyczyn mogą być tysiące. Co więcej przebieg migreny jest bardzo indywidualny, u różnych chorych występują często odmienne objawy o różnym nasileniu i czasie trwania. Czy możliwe jest skuteczne leczenie tak „indywidualnej” choroby? Tak, choć na pierwszy plan wysuwa się profilaktyka. Liczne badania udowodniły, że działania zapobiegawcze znacznie redukują częstość i czas trwania ataków migreny. Dotyczy to zarówno właściwej diety, aktywności fizycznej, jak i umiejętności radzenia sobie ze stresem, codziennymi obowiązkami i uważnej obserwacji swojego organizmu.

Aż 20% ataków migreny wyzwalana jest przez nieodpowiednią dietę. Osoba cierpiąca na migrenę powinna zwrócić szczególną uwagę na produkty zawierające w swoim składzie aminy biogenne: tyraminę, fenyloetyloaminę, czy histaminę. Znajdują się one w wielu owocach, warzywach, mięsie, mleku, a ich zawartość wzrasta podczas przechowywania, dojrzewania, naturalnej fermentacji, a także psucia się żywności. Pod lupę należy wziąć również konserwanty, azotyny, glutaminian sodu, aspartam, siarczyny, a także kofeinę. Wielokrotnie potwierdzono, że spożycie czekolady, czerwonego wina, napoju z kofeiną, serów dojrzewających i pleśniowych może spowodować atak migreny. Uważna obserwacja własnego organizmu oraz dokładne sprawdzanie etykiet produktów żywnościowych pomogą zidentyfikować i wyeliminować z diety składniki pokarmowe, które zaostrzają przebieg choroby. Styl życia jest kolejnym elementem, który w znacznym stopniu wpływa na częstość ataków migreny. Stres, nawał obowiązków w pracy i w domu, zmęczenie, brak snu, nieregularne pory posiłków – wszystkie te elementy znacznie potęgują ryzyko wystąpienia ataku choroby. Jeśli cierpisz na migrenę zrównoważony tryb życia to Twój podstawowy cel! Musisz znaleźć czas na regularny sen i odpoczynek, prawidłowo zbilansować dietę, nauczyć się technik relakasyjnych i zadbać o dostosowaną do możliwości Twojego organizmu aktywność fizyczną.

Zarówno czynniki wywołujące migrenę, jak i objawy, nasilenie bólu mogą się znacznie różnić u poszczególnych osób, dlatego metody terapii mogą być inne w przypadku każdego pacjenta. Leczenie migreny jest więc wyzwaniem zarówno dla lekarzy, jak i pacjentów. Podstawą skutecznej terapii jest ścisła współpraca z lekarzem, najlepiej neurologiem, obserwacja organizmu, prowadzenie dzienniczka migrenowego oraz unikanie czynników i sytuacji, które w przeszłości spowodowały atak migrenowy.

Farmakoterapia migreny powinna być kompleksowa i obejmować zarówno leczenie samego napadu, jak i leczenie profilaktyczne. Generalną zasadą leczenia ostrego napadu migrenowego jest jak najszybsze podanie leku przeciwbólowego. Stosuje się w tym celu dostępne bez recepty preparaty kwasu acetylosalicylowego, paracetamolu, ibuprofenu, lub dostępne na receptę preparaty zawierające: naproksen, czy diklofenak. Na uwagę zasługuje dostępny bez recepty preparat złożony zawierający kwas acetylosalicylowy, paracetamol i kofeinę, który okazał się dużo skuteczniejszy w zwalczaniu objawów migreny, niż każda z tych substancji stosowana osobno. Dodatkowo w celu opanowania nudności i wymiotów lekarz może zalecić doraźne stosowanie metoklopramidu. U niektórych pacjentów skuteczne w leczeniu migrenowego bólu głowy są także alkaloidy sporyszu oraz tryptany – leki dostępne z przepisu lekarza.

W zapobieganiu napadom migreny najważniejsza jest profilaktyka, próba zidentyfikowania i unikania czynników wyzwalających napad migreny i zmiana trybu życia. Farmakoterapię rozważa się tylko wówczas, gdy napady bólu głowy występują częściej niż 2 razy w miesiącu, nie ustępują w wyniku leczenia doraźnego, towarzyszy im długotrwała i uciążliwa aura oraz znacząco pogarszają jakość życia. Lekami z wyboru w zapobiegawczym leczeniu migreny są dostępne z przepisu lekarza beta-blokery – metoprolol lub propranolol, flunaryzyna, kwas walproinowy lub topiramat. W niektórych przypadkach lekarz może dodatkowo zalecić również suplementację diety magnezem, koenzymem Q oraz ryboflawiną.

powrót