Atopowe zapalenie skóry

??????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????
16.11.2015

ATOPOWE ZAPALENIE SKÓRY- problem do pokonania

Choroby skóry są bardzo rozpowszechnione i często mają podłoże immunologiczne lub alergiczne. Jedną z tych chorób jest atopowe zapalenie skóry (AZS) – przewlekłe, nawrotowe schorzenie rozpoczynające się przeważnie w wieku dziecięcym. Atopowe zapalenie skóry i jego leczenie stanowi jedno z ważniejszych problemów XXI wieku. AZS to jedno z najczęściej występujących schorzeń dermatologicznych wieku dziecięcego. Cierpi na nie ok 15% niemowląt i dzieci, jednak choroba może wystąpić w każdym wieku. Dla skutecznego leczenia i zapobiegania nawrotom choroby kluczowe znaczenie ma właściwa pielęgnacja skóry za pomocą odpowiednio dobranych kosmetyków. Powinny one nawilżać i natłuszczać skórę dostarczając jej brakujących substancji. Dobrze jest, kiedy stosowane kosmetyki zawierają również składniki o działaniu łagodzącym i przeciwzapalnym. Oprócz właściwej pielęgnacji często konieczna bywa skrupulatna eliminacja z otoczenia chorego powszechnie występujących alergenów oraz stosowanie odpowiednio zbilansowanej i specjalnej diety. W przypadku AZS choroba dziecka dotyczy całej rodziny, której rytm musi być dostosowany do potrzeb dziecka. Dlatego w uzasadnionych przypadkach konieczna jest także współpraca z psychologiem. Warto pamiętać, że tylko konsekwencja w leczeniu i pielęgnacji skóry atopowej może zapewnić efekty terapeutyczne.

Jak rozróżnić skórę suchą i bardzo suchą od skóry skłonnej do atopii i skóry atopowej (AZS)? Można sklasyfikować 4 rodzaje/stopnie suchości skóry, które charakteryzują się różnym nasileniem objawów i potrzebuje pielęgnacji dostosowanej do konkretnego stanu.

1. SKÓRA SUCHA – charakteryzuje się objawami subiektywnymi: dyskomfortem, uczuciem ściągania i napięcia, a także utratą miękkości i elastyczności. Najczęściej jest wynikiem działania niekorzystnych czynników atmosferycznych- zbyt długiej i silnej ekspozycji słonecznej bądź przebywania na mrozie i suchym powietrzu. Objawy te mogą się również nasilić w wyniku nadużywania tytoniu i alkoholu lub stresu.

2. SKÓRA BARDZO SUCHA – na skórze bardzo suchej objawy subiektywne są silniejsze. Może pojawić się mrowienie i świąd, a do tego dochodzą również objawy obiektywne- szorstkość i łuszczenie. Najczęściej jest to związane z tak zwaną suchością ustrojową, która występuje w trzech przypadkach: U dzieci – w związku z brakiem wydzielania łoju przed okresem nastoletnim film hydrolipidowy jest niewystarczający. U osób o jasnej i płytko unaczynionej karnacji. Często z tendencją do rumienia. U osób dorosłych- w związku ze ścieńczeniem naskórka i zbyt silną przeznaskórkową utratą wody oraz zmniejszonym wydzielaniem łoju, co prowadzi do ubożenia filmu hydrolipidowego.

SKÓRA SKŁONNA DO ATOPII – jeżeli rodzice chorują na którąś z form atopii (AZS, alergie, astma) istnieje ryzyko, że dziecko będzie miało skórę atopową. W przypadku choroby jednego rodzica jest to 30% ryzyka, w przypadku choroby obojga jest to aż 70%. Jednak, kiedy dziecko się rodzi skóra nie ma jeszcze oznak AZS, jednak wykazuje tendencje do suchości i podrażnień. AZS rozwija się w różnych fazach, z których pierwszą jest właśnie suchość skóry skłonnej do atopii. Działanie na tym etapie- wzmacnianie bariery skórnej i zapobieganie rozwojowi gronkowca złocistego, (który jest główną przyczyną podrażnień i zaostrzeń) może w znaczący sposób zahamować rozwój choroby. SKÓRA ATOPOWA – atopowe zapalnie skóry (AZS) definiowane jest, jako stan zapalny połączony ze świądem, rumieniem i łuską oraz chroniczną suchością związaną z genetycznymi predyspozycjami Pacjenta. Na AZS cierpi ok 10 % populacji, a w krajach rozwiniętych jest to nawet do 25% dzieci. Choroba ma charakter przewlekły i pojawia się zazwyczaj pomiędzy 2 a 6 miesiącem życia. Charakterystyczne zmiany występują wtedy na wypukłych częściach ciała takich jak policzki, łokcie czy kolana. Do zaostrzenia objawów dochodzi między 1 a 2 rokiem życia. W tym okresie zmiany zaczynają występować w miejscach wklęsłych. Najczęściej przy dobrej pielęgnacji objawy ustępują po 5 roku życia, jednak u niektórych osób zmiany mogą utrzymać się dłużej, nawet przez całe życia. Dokładne źródła występowania AZS nie są do końca znane. Najmniej jednak AZS uwarunkowane jest w głównej mierze genetycznie. Podstawowym objawem AZS jest stan zapalny skóry objawiający się tzw. egzemą. W trakcie rozwoju stanu zapalnego na skórze pojawiają się grudki i pęcherzyki. Wskutek nasilonego świądu i intensywnego drapania może dojść do powstawania nadżerek i przeczosów. Uszkodzony naskórek może ulec wtórnym nadkażeniom bakteryjnym, wirusowym lub grzybiczym. Nadmierne drapanie prowadzi również do podrażnień i ryzyka powstawania blizn oraz powoduje zaburzenia snu, a nawet bezsenność, co bardzo mocno przekłada się nie tylko samego Pacjenta, ale również całej jego rodziny.

Pielęgnacja skóry z AZS – w atopowym zapaleniu skóry stosuje się leki przeciwalergiczne, przeciwzapalne, niekiedy także uspakajające, aby zapobiec nerwowemu drapaniu skóry oraz antybiotyki i leki przeciwgrzybicze lub przeciwwirusowe w przypadku wtórnych nadkażeń. Właściwa pielęgnacja skóry polegająca na systematycznym nawilżaniu i natłuszczaniu za pomocą emolientów ma kluczowe znaczenie dla skutecznego leczenia i zapobiegania nawrotom choroby. Jej celem jest regeneracja uszkodzonej bariery naskórkowej oraz zmniejszenie utraty wody z powierzchni skóry. Jest podstawą leczenia AZS w fazie remisji oraz czynnikiem wspomagającym leczenie w fazie zaostrzeń. Delikatne osuszanie skóry po każdej kąpieli, unikanie detergentów drażniących syntetycznych i wełnianych. Unikanie kurzu i roztoczy w miejscu zamieszkania jak i również unikanie produktów zapachowych, ograniczenie a w szczególnych przypadkach unikanie słodyczy, słodzonych i barwionych sztucznie napojów.

Emolienty i ich podstawowe składniki w pielęgnacji skóry atopowej. Emolienty to produkty o działaniu nawilżająco-natłuszczającym. Podstawowym efektem ich działania jest wzrost zawartości wody w warstwie rogowej, dzięki czemu poprawia się funkcja naskórkowej bariery ochronnej. Emolienty odgrywają także istotną rolę w utrzymaniu odpowiedniej elastyczności naskórka. W przypadku skóry chorej działają przeciwzapalnie i przeciwświądowo.

Podstawowe składniki emolientów to:

Substancje natłuszczające: wazelina, parafina, oleje naturalne zawierające kwasy tłuszczowe

Substancje nawilżające i kojące: gliceryna, euceryna, mocznik, wyciąg z owsa Rhealba, który ma dodatkowo właściwości łagodzące i redukujące uczucie świądu.

Regularne stosowanie emolientów powoduje, że skóra jest dobrze nawilżona, ukojona a zaczerwienienia się zmniejszają. Uczucie świądu i napięcie skóry zostaje zredukowane. Powraca uczucie komfortu a skóra staje się gładka i elastyczna.

powrót